afb. A.F.A.M. Wetzer, 27 juli 2007
De Vijzel
Markt 39
Gevel die onderdeel is geworden van een kledingmagazijn. Neogotische gevel uit 1840-1850 met spitsbovensters met gietijzeren traceringen. De gevel is ingedeeld door rolstaven en boogfriezen. Twee middenvensters van de eerste verdieping zijn samengevat door een korfboog en balustrades met spitsdriepassen en visblazen in cirkels. Is voorzien van een schilddak.
Kring Vrienden 's-Hertogenbosch
Bouwhistorie
'De Vijzel' (na 1630)
Markt 39
|
In 1630 is dit pand gebouwd, waarbij het oude hout en de stenen van de ingestorte voorganger zijn hergebruikt. Ook de oude kalk die in de kelder lag opgeslagen, wordt benut. De 'blaauwe steene trappen aldaer geleegen', komen in de delingsakte uit 1630 aan nummer 39. Hiermee zal de trap naar de bel-etage zijn bedoeld, die staat weergegeven op het schilderij van | 203 |
|
de Lakenmarkt. In het nieuwe huis is aan de rechterzijde een bestaande steeg opgenomen. Deze dient voor gezamenlijk gebruik om er 'te voet off te peerde' door te gaan. Het is toegestaan vanuit het huis 'eenige doorraemen te setten' om als 'uyt- off inganck door de voors. ganck te gebruycken tsy ter mercktwaert off waterwaerts'. Ook mag men een kelderingang aan de achterzijde maken, die uit kan komen op het lege erf aan de achterzijde. Het nieuwe huis is inderdaad van een kelder voorzien. Deze ligt in tegenstelling tot die van het oude Hooghuis geheel onder het maaiveld. Er is bij de aanleg gebruik gemaakt van de oude rechter zijmuur, waardoor de kelder smaller is dan het eigenlijke huis. Onder het steegje Het Muizenhol is geen kelder aanwezig. De kelder heeft een tongewelf en er is een gewelfd keldertje onder de straat ter plaatse van het voormalige pothuis. In 1633 wordt het geheel omschreven als: 'eene schoone nieuwe steenen huysinge, erve, overwulffde kelder van vooren tot achter de voors. huysinge liggende, met eene nieuwe achterhuysinge dair achter aen staende, oock met eenen overwulffden kelder, met eene nieuwe pompe, opte plaets tussen de voorhuysinge ende achterhuysinge liggende, met eenen kelder onder de straet met een secreet daerinne, tsamen oock met de gerechticheyt van te mogen gebruyken 't secreet achter opt water staende, met den putsteyger ende uytganck neffens deselve huysinge gelegen....'. Het pand is tegen het eind van de 18de eeuw ingrijpend verbouwd. Ook in het midden van de 19de eeuw vindt een verbouwing plaats, waarbij de bijzondere kapconstructie van gebogen spanten is aangebracht. Hierdoor is vrijwel niets meer over van het vroeg 17de-eeuwse pand. (zie Markt 39 en 41) | 204 |
Literatuur
M 210; vSvY III, 311-324.
A. van Drunen, Dossier
Dossier 6321
Monument ingevolge K.B. 8 januari 1970 nummer 70
Stadsarchief
Kelder
Kelder eind 16e eeuw zeker aanwezig.
Verkennend onderzoek publieksfuncties kelders aan Markt en Pensmarkt
Verkennend onderzoek publieksfuncties kelders aan Markt en Pensmarkt
Rijksmonument
.org.jpg "body=[<b>Datering:</b> 27 juli 2007<br><b>Fotograaf:</b> A.F.A.M. Wetzer]")
|
Markt 39Huis met rijke neogotische gevel uit ca 1845, spitsboogvensters met gietijzeren traceringen. Gevel ingedeeld door rolstaven en boogfriezen. Twee middenvensters van eerste verdieping samengevat door korfboog met toten. Smeedijzeren balkon en balustrades met spitsdriepassen en visblazen in cirkels. Schilddak. "Tekst=Rijksdienst voor de Monumentenzorg 2004", "IP=MonumentenRegister", "ID=21728" |
Bossche Encyclopedie |